Kryptografia postkwantowa i cyberbezpieczeństwo – przyszłe zagrożenia dla danych
Kryptografia postkwantowa: przyszłe zagrożenie, na które cyberbezpieczeństwo musi reagować już dziś
Komputery kwantowe są jednym z najbardziej przełomowych kierunków rozwoju technologii, ponieważ mogą znacząco przyspieszyć obliczenia. Jednocześnie jednak stanowią wyzwanie dla cyberbezpieczeństwa, gdyż podważają założenia, na których opiera się dzisiejsza kryptografia.
W dłuższej perspektywie ich rozwój może osłabić bezpieczeństwo obecnie stosowanych mechanizmów kryptograficznych, dlatego temat ten coraz częściej pojawia się w analizach ryzyka. Dotyczy to w szczególności kryptografii klucza publicznego, która jest fundamentem zaufania w systemach IT.
W skrócie
- Dzisiejsza kryptografia nie była projektowana z myślą o komputerach kwantowych, dlatego w przyszłości może wymagać zmian.
- Zagrożenie nie oznacza nagłego „końca szyfrowania”, lecz stopniową utratę jego odporności.
- Największym ryzykiem jest scenariusz Harvest Now, Decrypt Later, ponieważ dotyczy danych już dziś.
- Kryptografia postkwantowa (PQC) jest odpowiedzią branży na to wyzwanie.
Dlaczego komputery kwantowe są problemem dla kryptografii
Współczesne cyberbezpieczeństwo w dużej mierze opiera się na kryptografii asymetrycznej, ponieważ umożliwia ona bezpieczną wymianę kluczy. Ponadto odpowiada za podpisy cyfrowe, certyfikaty oraz weryfikację tożsamości.
Algorytmy te są bezpieczne przy założeniu ograniczonej mocy obliczeniowej komputerów klasycznych. Jednak wraz z rozwojem komputerów kwantowych to założenie może przestać być aktualne. W efekcie czas potrzebny na złamanie niektórych algorytmów może się znacząco skrócić.
- z tego powodu zagrożona może być integralność podpisów cyfrowych,
- jednocześnie osłabione może zostać uwierzytelnianie,
- natomiast zaufanie do certyfikatów i PKI może zostać podważone.
Najbardziej realne zagrożenie: „zbieraj dziś, odszyfruj później”
Jednym z najbardziej realistycznych scenariuszy ryzyka jest Harvest Now, Decrypt Later, ponieważ nie wymaga on natychmiastowego łamania szyfrów. Atakujący mogą przechwytywać zaszyfrowane dane już dziś, a następnie je archiwizować.
Dzięki temu w przyszłości, gdy technologia kwantowa osiągnie odpowiednią dojrzałość, możliwe stanie się ich odszyfrowanie. Z tego powodu zagrożenie to dotyczy nawet systemów, które obecnie spełniają wszystkie standardy bezpieczeństwa.
Szczególnie narażone są dane, które muszą pozostać poufne przez wiele lat, takie jak dane finansowe, medyczne, osobowe oraz własność intelektualna.
Oznacza to, że samo poprawne szyfrowanie dziś nie zawsze gwarantuje bezpieczeństwo w długim horyzoncie. Dlatego analiza ryzyka powinna uwzględniać również przyszłe możliwości technologiczne.
Kryptografia postkwantowa jako odpowiedź branży
Kryptografia postkwantowa, czyli PQC, obejmuje algorytmy projektowane tak, aby były odporne na ataki kwantowe. Jednocześnie mają one zachować bezpieczeństwo wobec zagrożeń klasycznych.
PQC nie oznacza rewolucji w jednym momencie, lecz stopniową ewolucję. Dzięki temu możliwe jest dostosowanie zabezpieczeń bez konieczności całkowitej przebudowy infrastruktury.
Dlaczego wdrożenie PQC to proces wieloletni
Przejście na kryptografię postkwantową nie polega na jednej zmianie, ponieważ obejmuje wiele warstw środowiska IT. Z tego powodu proces ten wymaga czasu oraz koordynacji.
- dotyczy bibliotek kryptograficznych i systemów operacyjnych,
- obejmuje protokoły komunikacyjne, takie jak TLS,
- wpływa na podpisy cyfrowe i certyfikaty,
- oddziałuje na systemy tożsamości i uwierzytelniania,
- a także na integracje i urządzenia końcowe.
Dlatego coraz częściej podkreśla się znaczenie krypto-zwinności. Dzięki niej możliwa jest zmiana algorytmów bez naruszania całej architektury bezpieczeństwa.
Jak reagują globalni dostawcy technologii
Najwięksi dostawcy IT już dziś podejmują działania przygotowawcze, ponieważ zmiany te są nieuniknione. Obejmują one rozwój algorytmów, aktualizację bibliotek kryptograficznych oraz testy kompatybilności.
Jednocześnie stosowane są podejścia hybrydowe, które łączą kryptografię klasyczną z postkwantową. Dzięki temu możliwe jest bezpieczne przejście między standardami.
Znaczenie PQC z perspektywy cyberbezpieczeństwa
- PQC ma największe znaczenie dla danych przechowywanych długoterminowo.
- Nie wymaga natychmiastowych zmian, ale wymaga świadomości.
- Porządkowanie podstaw bezpieczeństwa pozostaje kluczowe, ponieważ zmniejsza ryzyko już dziś.
- Świadomość scenariusza HNDL powinna być elementem analizy zagrożeń.
Podsumowanie
Komputery kwantowe nie stanowią zagrożenia natychmiastowego, jednak zmieniają sposób myślenia o ochronie danych. Z tego powodu kryptografia postkwantowa staje się istotnym elementem strategii cyberbezpieczeństwa.
Choć wdrożenia są jeszcze przed nami, już dziś warto rozumieć kierunek zmian. Dzięki temu organizacje mogą podejmować świadome decyzje dotyczące bezpieczeństwa informacji.
Źródło
Microsoft Security Blog – Quantum-safe security: Progress towards next-generation cryptography
https://www.microsoft.com/en-us/security/blog/2025/08/20/quantum-safe-security-progress-towards-next-generation-cryptography/
Brak komentarzy